Vrijmetselarij - Montaigne over spaarzaamheid en verbinding in de loge
Michel de Montaigne – De Essays

Montaigne over spaarzaamheid en verbinding in de loge

Stel je voor: je zit aan een rijkelijk gedekte tafel, overal glinstert zilver en kristal, en toch voel je dat er iets ontbreekt. Niet in het eten, niet in het gezelschap, maar in de manier waarop alles vanzelfsprekend lijkt. Precies dat gevoel van onbehagen beschrijft Michel de Montaigne in zijn korte maar treffende essay ‘Over de spaarzaamheid der voorvaderen’. Hij kijkt terug naar de eenvoud van de Romeinse republiek en vraagt zich af wat er verloren ging toen overvloed de norm werd. Het is een vraag die verrassend dicht bij de kern van de vrijmetselarij raakt, waar verbinding en innerlijke rijkdom zwaarder wegen dan uiterlijk vertoon. De eenvoud die Montaigne bewonderde In essay 52 van het eerste boek van zijn beroemde ‘Essays’ houdt Michel de Montaigne het kort. Dat is op zichzelf al veelzeggend voor een schrijver die elders tientallen pagina’s wijdt aan een onderwerp. Hij verwijst naar de Romeinse generaals en senatoren die na hun overwinningen terugkeerden naar hun boerderijen, die aten uit aardewerk en die hun rijkdom niet zochten in bezit maar in karakter. Montaigne noemt figuren als Cato de Oudere en Gaius Fabricius Luscinus, mannen die enorme legers aanvoerden maar thuis met hun eigen handen de grond […]

Vrijmetselarij - Montaigne over spaarzaamheid: lessen van de voorvaderen
Michel de Montaigne – De Essays

Montaigne over spaarzaamheid: lessen van de voorvaderen

Stel je voor: je opent je kledingkast en telt meer dan vijftig shirts, terwijl je er dagelijks hooguit drie draagt. Je keukenkasten puilen uit van gadgets die je één keer hebt gebruikt. Je bankrekening laat zien dat je maandelijks meer uitgeeft aan abonnementen dan aan verse groenten. Het is een herkenbaar beeld in onze tijd van overvloed. Michel de Montaigne schreef in de zestiende eeuw een kort maar krachtig essay dat precies deze spanning blootlegt: ‘Over de spaarzaamheid der voorvaderen’. In dit essay uit het eerste boek van zijn beroemde verzameling houdt hij ons een spiegel voor die na meer dan vierhonderd jaar nog altijd scherp genoeg is om ons tot nadenken te stemmen. De kern van het essay In dit tweeënvijftigste essay van Boek 1 onderzoekt Michel de Montaigne een vraag die eenvoudig klinkt maar verrassend diep gaat: waarom leefden onze voorouders zoveel soberder dan wij, en waren zij daardoor misschien wel gelukkiger? Montaigne richt zijn blik op de Romeinse en Griekse oudheid en constateert dat de grote staatslieden en veldheren van weleer een opvallend bescheiden levenswijze hadden. Figuren als Cato de Oudere, de strenge Romeinse censor die bekend stond om zijn onverzettelijke soberheid, dienen als leidende voorbeelden. Montaigne […]