Ambigrammen in Engelen en Demonen: fictie versus symboolkunde
Stel je voor: een woord dat ondersteboven precies hetzelfde leest. Symmetrisch, mysterieus, ogenschijnlijk onmogelijk. In Angels & Demons, de populaire thriller van de hedendaagse Amerikaanse schrijver Dan Brown, spelen zulke ambigrammen een hoofdrol als vermeende geheime tekens van een eeuwenoude genootschap. Maar wat beweert het boek nu eigenlijk? En hoe verhoudt die bewering zich tot wat we werkelijk weten over symbolen, geheime genootschappen en de vrijmetselarij? Wat zijn ambigrammen eigenlijk? Laten we beginnen bij het begin. Wat is een ambigram? Het woord komt van het Latijnse ‘ambi’ (beide kanten) en ‘gramma’ (letter). Een ambigram is een typografisch ontwerp dat op meerdere manieren gelezen kan worden, meestal door het 180 graden te draaien. Het is een kunstvorm die pas in de twintigste eeuw echt tot bloei kwam, ontwikkeld door grafisch ontwerpers en kalligrafen die speelden met symmetrie en leesbaarheid. Maar wacht even: als ambigrammen pas recent zijn ontstaan, hoe kunnen ze dan tekens zijn van een achttiende-eeuws genootschap? Precies die vraag brengt ons bij de kern van wat de roman beweert. Welke claim maakt het boek? In de roman worden ambigrammen gepresenteerd als authentieke, historische symbolen van de Illuminati, het Beierse genootschap dat in 1776 werd opgericht door Adam Weishaupt. Het […]
