Vrijmetselarij - Montaigne over lachen en huilen: de grilligheid van emoties
Michel de Montaigne – De Essays

Montaigne over lachen en huilen: de grilligheid van emoties

Een man staat aan het graf van zijn geliefde. Zijn ogen zijn droog, zijn gezicht uitdrukkingsloos. Pas uren later, wanneer hij thuis een haarlok van haar vindt in een vergeten laatje, barst hij in snikken uit. Michel de Montaigne zou hierbij begrijpend knikken. In zijn achttiende essay uit het eerste boek van de Essays onderzoekt hij precies dit mysterie: waarom onze emoties zelden verschijnen wanneer we ze verwachten, en waarom lachen en huilen soms dichter bij elkaar liggen dan we durven toegeven. De kerngedachte van het essay In dit korte maar krachtige essay stelt Montaigne dat menselijke emoties fundamenteel onvoorspelbaar en tegenstrijdig zijn. We huilen niet altijd wanneer we verdrietig zouden moeten zijn, en we lachen soms op de meest onverwachte momenten. De titel zelf bevat de paradox: wij reageren niet uniform op dezelfde gebeurtenis. Wat ons vandaag tot tranen roert, kan ons morgen onbewogen laten. Montaigne onderzoekt hoe dit komt en wat dit zegt over de menselijke geest. De Franse filosoof betoogt dat emoties zelden zuiver zijn. Wanneer iemand huilt bij een begrafenis, is dat dan pure rouw, of speelt er ook opluchting mee dat het lijden voorbij is? En wanneer iemand lacht bij slecht nieuws, is dat cynisme, […]

Vrijmetselarij - Montaigne over valse objecten: wanneer emoties verdwalen
Michel de Montaigne – De Essays

Montaigne over valse objecten: wanneer emoties verdwalen

Waarom slaan we soms tegen een deur wanneer we ons stoten? Waarom schreeuwen we naar een computer die vastloopt, alsof het apparaat ons bewust tegenwerkt? In zijn vierde essay uit het eerste boek van de Essays onderzoekt Michel de Montaigne dit merkwaardige menselijke gedrag: de neiging om onze emoties te richten op objecten die daar eigenlijk niets mee te maken hebben. Dit korte maar indringende essay onthult iets wezenlijks over de menselijke psyche en biedt verrassende inzichten voor iedereen die zichzelf beter wil leren kennen. De kerngedachte van het essay Montaigne opent dit essay met een paradox die ons allen herkenbaar voorkomt. De menselijke ziel, zo stelt hij, kan haar hartstochten niet in het luchtledige laten hangen. Wanneer een emotie eenmaal is opgewekt, zoekt deze per se een uitweg, een doel, een object. Maar wat gebeurt er wanneer het werkelijke object van onze woede, ons verdriet of onze frustratie niet bereikbaar is? Dan creëert de ziel zichzelf een surrogaat, een vals object waarop zij haar gevoelens kan projecteren. Dit mechanisme is geen teken van zwakte of onredelijkheid, zo suggereert Montaigne. Het is eerder een fundamentele eigenschap van hoe menselijke emoties werken. Onze hartstochten hebben nu eenmaal ergens naartoe te gaan. […]

Vrijmetselarij - The Sledgehammer Blow: A Masonic Moment of Revelation
Comparitie

De mokerslag

Bij de Vrijmetselarij werk je aan jezelf. Door aan jezelf te werken is het de bedoeling dat je een beter mens wordt. Je kunt jezelf zien als een ruwe steen, waar je aan werkt. Soms heb je van die voordrachten (comparities) die veel voor je kunnen betekenen. Ik heb zo’n comparitie mogen meemaken, deze gingen over de Daimon. Daar schrijf ik een andere keer nog over. Maar nu was er een bijeenkomst, waarbij ik ineens terugkeek naar die eerdere comparitie over de Daimon en waarbij als een mokerslag de emoties binnen kwamen. Uit onverwachtse hoek Tijdens het vragen/opmerkingen rondje kreeg ik het woord. Ik vertelde vanuit de eerder opgedane kennis over de Daimon. En ineens was daar de mokerslag, vanuit het niets begon ik te huilen. De emoties kregen de overhand. Ik sprak namelijk ineens iets uit, waar ik al enkele weken, eigenlijk maanden, mee bezig was. Namelijk met een afslag in mijn leven die ik in het verleden had gemaakt en die ik nu wilde herstellen. Mijn broeders waren stil. Zij lieten toe mijn emotie te tonen en te delen. Ongelooflijk hoe mooi dit moment was. Dit was een moment waarbij mijn broeders mij leerden kennen. En het mooie […]